اصطلاحات بیمه مسافرتی

تعریف اصطلاحات بیمه ی مسافرتی خارج از کشور

تعریف اصطلاحات بیمه مسافرتی


تعريف بيمه

  • از بيمه تعاريف متعددي به عمل آمده كه آَشناترين آن ماده يك قانون بيمه مصوب سال 1316 است كه عقد بيمه را اين چنين تعريف مي‌كند: «بيمه عقدي است كه به موجب آن يك طرف تعهد مي‌كند در ازاء پرداخت وجه يا وجوهي، از طرف ديگر در صورت وقوع يا بروز حادثه خسارت وارده بر او را جبران نموده و يا وجه معينی بپردازد. متعهد را "بيمه‌گر"، طرف تعهد را "بيمه‌گذار"، وجهي را كه بيمه‌گذار به بيمه‌گر مي‌پردازد، "حق بيمه" و آنچه را كه بيمه مي‌شود، "موضوع بيمه" می‌نامند».
  • در اين تعريف عناصر و اركان اصلي تشكيل دهنده يك قرارداد بيمه، يعني خطر، حق بيمه و خسارت مشخص مي‌شود. در اين تعريف، رابطه حقوقي بين بيمه‌گر و بيمه‌گذار به وجود مي‌آيد و بيمه‌گر تعهداتي را قبول مي‌كند كه تحت شرايط معيني و در صورت بروز حادثه‌اي كه در تعهد او است، زیان ناشی از آن را جبران نماید.

قرارداد بيمه يا بيمه‌نامه

تعريف بيمه‌نامه (Insurance Policy): ماده 2 قانون بيمه مي‌گويد: «عقد بيمه و شرايط آن بايد به موجب سند كتبي باشد و سند مزبور موسوم به بيمه‌نامه خواهد بود». بيمه‌نامه به منزله سندي دال بر رضايت طرفين به انعقاد قرار داد بوده كه با توجه به پيشنهاد بيمه‌گذار و موافقت بيمه‌گر تنظيم و پس از امضاء در اختيار بيمه‌گذار قرار مي‌گيرد. در بيمه‌نامه بايد مشخصات كامل عوامل و ارکانی که قرارداد بر اساس آن منعقد مي‌گردد به وضوح قيد شود تا از بروز اختلافات و مشكلات بعدي در روابط بيمه‌گر و بيمه‌گذار جلوگيري گردد.


  • تعريف عقد – عقد بيمه : عقد عبارتست از اينكه يك يا چند نفر در مقابل يك يا چند نفر ديگر تعهد بر امري نمايند و مورد قبول آنها باشد. در عقد بيمه رابطه حقوقي كه بين بيمه‌گذار و بيمه‌گر به وجود مي‌آيد منشأ تعهد است. متعهد كه بيمه‌گر است تعهد مي‌كند كه تحت شرايط معيني در صورت بروز حادثه كه به تعهد بيمه‌گر تحقق مي‌بخشد از بيمه شده رفع زيان كند. جز بيمه عمر، اصولاً بيمه عقدي است لازم، عقد لازم آنست كه هيچ يك از طرفين معامله حق فسخ آن را نداشته باشد مگر در موارد مشخص.
  • بیمه گر: بیمه گر شخصی است حقوقی که در مقابل دریافت حق بیمه از بیمه گذار تعهد جبران خسارت و یا پرداخت وجه معینی را در صورت وقوع حادثه به عهده می گیرد در ماده 31 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری چنین آمده است : عملیات بیمه در ایران بوسیله شرکتهای سهامی عام ایرانی که کلیه سهام آنها با نام بوده و با رعایت قانون و طبق قانون تجارت به ثبت رسیده باشند انجام خواهد گرفت.
  • بيمه‌گذار بيمه‌گذار شخص حقيقي يا حقوقي است كه طرف تعهد بيمه‌گر است و شخصي است كه با پرداخت حق بيمه جان، مال و مسئوليت خود و يا ديگري را براي مدت مشخص و معيني تحت پوشش بيمه قرار مي‌دهد. ماده 5 قانون بيمه مقرر مي‌دارد: بيمه‌گذار ممكن است اصيل باشد يا به يكي از عناوين قانوني نمايندگي صاحب مال يا شخص ذينفع را داشته يا مسئوليت حفظ آن را از طرف صاحب مال داشته باشد
  • مورد بيمه: مورد بيمه مي‌تواند شخص، شيء، يا مسئوليت باشد. چنانچه مورد بيمه شخص باشد بيمه‌گر در مقابل فوت، حيات، بيماري، از كارافتادگي و نقص عضو بيمه شده متعهد خواهد بود. اين نوع بيمه را بيمه اشخاص مي‌نامند. در صورتي كه مورد بيمه شيء باشد بيمه‌گر در مقابل خسارات وارد به آن شيء متعهد خواهد بود مثل آتش‌سوزي اموال منقول و غيرمنقول، بيمه حمل و نقل كالا، هواپيما و كشتي، بيمه اتومبيل، بيمه مرگ و مير حيوانات. اين نوع بيمه را بيمه اشياء مي‌نامند. مورد بيمه ممكن است شخص و يا شيء نباشد بلكه مسئوليت بيمه‌گذار در مقابل ديگري باشد كه در اين صورت بيمه‌گر متعهد است چنانچه در نتيجه‌ حادثه‌اي كه بيمه‌گذار مسئول آن باشد به ديگري خسارت وارد شود خسارت آن شخص را جبران نمايد مانند بيمه مسئوليت اتومبيل، بيمه مسئوليت كارفرما در مقابل كارگران، بيمه مسئوليت حرفه‌اي پزشكان و داروسازان، بيمه مسئوليت مالك در مقابل مستأجر. اين نوع بيمه را بيمه مسئوليت مي‌نامند
  • مبلغ بيمه شده: مبلغ بيمه شده (در بيمه اموال) ارزش واقعي شي مورد بيمه بوده يا مبلغي است كه بيمه‌گر تعهد مي‌كند در صورت وقوع حادثه تا آن ميزان به بيمه‌گذار يا ذينفع قرارداد بيمه خسارت بپردازد. در بيمه اموال مبلغ بيمه شده بايد معادل ارزش مال بوده و در صورتي كه مبلغ بيمه كمتر از مبلغ واقعي باشد خسارت به نسبت مبلغ بيمه به مبلغ واقعي پرداخت خواهد شد. در بيمه اشخاص از آنجا كه جان انسان قابل تبديل به پول نيست هر مبلغي را كه بيمه‌گذار تعيين نمايد در صورتي كه مورد موافقت بيمه‌گر قرار گيرد در صورت وقوع خطر مرود تعهد، بيمه‌گر ملزم به پرداخت آن به ذينفع يا بيمه‌ شده خواهد بود.
  • حق بيمه: حق بيمه وجهي است كه بيمه‌گذار به بيمه‌گر مي‌پردازد تا در مقابل، بيمه‌گر در صورت وقوع حادثه و ايجاد خسارت زيان وارده را جبران كند و يا مبلغي به بيمه‌گذار و يا ذينفع از قرارداد يا اشخاص ثالث بپردازد حق بيمه را بهاي خطر مي‌نامند و مبلغ آن بستگي به شدت و ضعف احتمال وقوع دارد.
  • خسارت يا غرامت: خسارت عبارتست از زيان وارده به مورد بيمه كه در نتيجه وقوع حادثه ايجاد مي‌شود و جبران آن در تعهد بيمه‌گر مي‌باشد در بعضي موارد تعهد بيمه‌گر ممكن است بدون وقوع حادثه نيز تحقق پيدا كند مانند پرداخت سرمايه بيمه در انتهاي مدت در صورت حيات بيمه شده (در بيمه عمر و پس‌انداز) و يا برقراري مستمري بازنشستگي و نظاير آن.
  • مدت بيمه : مدت بيمه فاصله زماني بين ابتدا و انتهاي تعهد بيمه‌گر است كه در طول اين زمان بيمه‌گر متعهد جبران خسارتهاي مورد تعهد مي‌باشد مدت بيمه در بيمه‌هاي اموال معمولاً يكسال‌است.

فرانشيز بیمه

فرانشیز بیمه به مبلغی از خسارت گفته می شود که به عهده بیمه گذار بوده و بیمه گر نسبت به آن تعهدی ندارد. با اصطلاع فرانشيز همه بيمه گران و حتي بيمه گذاران آشنايي دارند و ميدانند منظور از آن قسمتي از خسارت است كه بيمه گر پرداخت نميكند و به عهده بيمه گذار باقي ميماند. فرانشيز تلفظ فرانسوي franchise است و به اين كلمه در انگليسي فرانچايز گفته ميشود. ريشه اين واژه لاتين است و به معني معافيت و اغماض ميباشد. در اصطلاح فني بخشي از خسارت است كه در رابطه بين بيمه گر و بيمه گذار از آن اغماض و صرفنظر ميشود. با توجه به اينكه فرانشيز تقريباً در تمام انواع بيمه مطرح است به نظر ميرسد بحث نسبتاً جامعي نسبت به آن خالي از فايده نباشد. در اين بحث، ابتدا منظور از كلمه فرانشيز و موارد استفاده صحيح آن را بررسي ميكنيم و سپس توجيه آن را مورد توجه قرار می دهیم و پس از آن اجراي فرانشيز را در سه دسته بیمه های اموال و اشخاص و مسئوليت توضيح می دهیم

در عمل منظور از اين كلمه در رابطه بين بیمه گر و بیمه گذار ميزاني از خسارت است كه بهرحال به عهده بیمه گذار ميباشد. مثلاً اگر در يك بيمه نامه رقم تعيين شده براي فرانشيز صدهزار ريال باشد اين مبلغ از خسارت قابل پرداخت كسر خواهد شد. اگر خسارت سيصد هزار ريال باشد بیمه گر دويست هزار پرداخت خواهد كرد و اگر خسارت صدهزار ريال و يا كمتر باشد پرداختي صورت نخواهد گرفت. اما اين ترتيب با معناي لغوي فرانشيز مطابقت ندارد. زيرا اگر معناي فرانشيز اغماض و يا صرف نظر كردن است بايستي از خسارت تا صدهزار ريال صرفنظر شود ولي اگر خسارت بيش از اين مقدار بود تماما پرداخت گردد. در مثال بالا خسارت سيصد هزار ريالي بايستي به طور كامل جبران شود. در كشور ما از ابتدا در مورد اجراء فرانشيز چنين اشتباهي صورت گرفته و در حال حاضر به صورت يك عرف مسلم درآمده است. اما اگر بخواهيم اصطلاحات را به جاي خود به كار بريم روشي كه ما عمل ميكنيم در زبانهاي انگليسي و فرانسه معروف به deductible است كه به انگليسي ديداكتيبل و به فرانسه دودوكتيبل تلفظ ميشود.